Poznati bosanskohercegovački fotograf Dženad Džino podijelio je na društvenim mrežama nevjerovatno i nesvakidašnje iskustvo koje je doživio tokom rada na jednom turističkom projektu, a koje je zahvaljujući zajedničkoj akciji sa pripadnicima Civilne zaštite rezultiralo pronalaskom najvećeg skladišta neeksplodiranih ubojitih sredstava (NUS) iz Drugog svjetskog rata na ovim prostorima u posljednjih nekoliko decenija.
Radeći na projektu sa Turističkom zajednicom HNK, Džino je imao zadatak da uđe i snimi jednu pećinu koja se nalazi podno planine Velež. Međutim, rutinski posao snimanja pretvorio se u pravu istorijsku potragu kada su se na terenu spojile informacije i stručnost.
Sinergija na terenu: Od prijave turista do zajedničkog ulaska u pećinu
Nakon što je završio snimanje i izašao vani, Džino je sreo pripadnike Civilne zaštite koji su stigli na lokaciju po prijavi britanskih državljana. Strani turisti su, naime, ranije u pećini uočili jednu granatu, uslikali je i fotografiju proslijedili Federalnoj upravi civilne zaštite (FUCZ).
Fotograf se odmah, rame uz rame sa momcima iz FUCZ-a, ponovo spustio u unutrašnjost pećine. Negdje na 40. metru dubine zaista su pronašli italijansku granatu BRIXIA 45 mm iz Drugog svjetskog rata.
Ipak, ono pravo iznenađenje uslijedilo je tek nakon što je pažnju privuklo jedno od manjih udubljenja, odnosno džepova unutar stijena.
Kada je Džino posvijetlio mobitelom u jedan od tih džepova, ugledao je njemački signalni metak. Odlučio je da se, unatoč prilično uskom i zahtjevnom prolazu, spusti unutra. Nakon ulaska u tu skrivenu prostoriju, prizor je ostavio sve prisutne bez teksta – prostor je bio doslovno zatrpan istorijskim naoružanjem.
Najveći pronalazak od 1999. godine
Na teren je odmah pozvan kompletan „A“ tim FUCZ-a iz Mostara, koji je započeo opsežnu akciju obezbjeđenja i izvlačenja opasnog materijala na površinu. Kada je sve izneseno na sigurno, prebrojano je više od 730 komada različitog naoružanja. Među pronađenim sredstvima nalazile su se italijanske granate BRIXIA 45 mm, minobacačke granate 60 mm Brandt, topovske granate 75 mm, ručne bombe, kao i upaljači za granate.
U razgovoru sa Ivicom, pirotehničarem FUCZ-a, potvrđeno je da je ovo zvanično najveći pronalazak neeksplodiranih ubojitih sredstava iz Drugog svjetskog rata od 1999. godine, od kada ovaj tim postoji i radi na terenu.
Bilo je to jedno nevjerovatno iskustvo. Da li je u pitanju bilo partizansko skladište koje je vremenom zaboravljeno, ili je neko od mještana nekada davno tu ubacio i sakrio oružje, vjerovatno nikada nećemo saznati, navodi Dženad Džino, uz veliku zahvalu profesionalcima iz FUCZ-a zahvaljujući čijoj je brzoj i stručnoj reakciji pećina sada potpuno očišćena, sigurna i spremna za sve buduće posjetioce.
