U američkom desničarskom listu Washington Examiner objavljen je izrazito sporan i skandalozan tekst izraelskog autora Josea Leva Alvareza pod naslovom: “Pustite Bosnu da se raspadne: Zašto Donald Trump mora priznati nezavisnu Republiku Srpsku”.
Alvarez u svom tekstu iznosi brojne radikalne tvrdnje kojima otvoreno zagovara secesionizam i rušenje Dejtonskog mirovnog sporazuma. Autor nastoji opravdati ideju o raspadu države tvrdnjama da je Bosna i Hercegovina “disfunkcionalna tvorevina” i “vještačka država” u kojoj je više od milion Srba praktično zarobljeno.
Dejton nazvao “brakom iz interesa” koji garantuje tenzije
Izraelski autor svoju tezu bazira na zastarjelim i opasnim idejama koje su stajale iza agresije na BiH 1990-ih godina — da jedino etničko samoopredjeljenje može donijeti stabilnost na Zapadnom Balkanu.
“Opsesija američkog establišmenta s disfunkcionalnom Bosnom i Hercegovinom ignoriše realnost i kreira opasan sigurnosni vakuum. Historija dokazuje da na Zapadnom Balkanu ne uspijevaju multietnički eksperimenti, koji se očekivano raspadaju zbog internih kontradikcija. Zbog toga Washington mora odustati od slavljenja propale ideje stabilnosti i krenuti na diplomatski put prepoznavanja nezavisnosti Republike Srpske”, navodi Alvarez u uvodu teksta.
On dodaje kako Dejtonski sporazum nije donio stvarni mir, već je samo zamrznuo linije fronta iz 1995. godine, “zarobivši 1,1 milion uglavnom etničkih Srba unutar vještačke države”, te poručuje da nametanje takvog “braka iz interesa” garantuje trajne tenzije na ovim prostorima.
Poređenje s Kosovom i optužbe na račun Sarajeva
Alvarez dalje iznosi bizarnu tvrdnju da je upravo činjenica što RS nije nezavisna država izazvala “demografski krah” i odlazak više od 620.000 ljudi iz tog entiteta. Također, autor otvoreno žali što SAD nisu investirale novac u RS, navodeći da je taj prostor iskoristila Kina sa više od tri milijarde dolara investicija u infrastrukturu i energetiku, dok Moskva osigurava svoj utjecaj putem energetskih interkonekcija.
Kao argument za nezavisnost RS-a, Alvarez navodi primjer Kosova i podršku koju je Washington pružio Prištini 2008. godine:
“Washington je 2008. godine podrškom Prištini uspješno pomogao stvaranju funkcionalne države. Danas RS ima zasebne institucije, demografsku većinu i ključan geografski položaj. Ipak, Sarajevo nije u stanju osigurati zapadnobalkanski migracijski koridor, dopuštajući da nekontrolisani tranzit postane opasna tačka hibridnog pritiska”, piše u tekstu.
Alvarezov plan u tri koraka za razbijanje BiH
Kako bi se ostvario scenario u kojem RS postaje partner SAD-a na nivou Kosova, Egipta ili Izraela (sa statusom glavnog saveznika izvan NATO-a), Jose Lev Alvarez nudi konkretan plan u tri koraka:
- Paralelna strategija: State Department mora usloviti svaki napredak međusobnim priznanjem Sarajeva i Banje Luke, uz zajedničke bezbjednosne protokole i nemilosrdno uklanjanje ruskih obavještajaca.
- Ekonomska moć: Američka Međunarodna razvojna finansijska korporacija (DFC) trebala bi agresivno restrukturirati netransparentni kineski dug u RS-u kako bi potisnula utjecaj Pekinga.
- Vojno prisustvo Pentagona: Uspostavljanje američkog logističkog čvorišta i vojne baze u Banjoj Luci, koja bi se finansirala preusmjeravanjem evropske sigurnosne pomoći.
Na kraju teksta, Alvarez poziva Donalda Trumpa da “prestane prepuštati sigurnost Balkana korumpiranim lokalnim posrednicima” te da primijeni snažan pritisak kako bi spriječio dalju paralizu regije.
Iako u tekstu nema zvanične naznake da se radi o plaćenom oglasu, pojava ovakvih sadržaja u američkim desničarskim medijima neodoljivo podsjeća na lobističke kampanje kakve godinama provode agencije finansirane iz Banje Luke. Bez obzira na to, činjenica da se u SAD-u otvoreno poziva na rušenje Dejtonskog sporazuma i podjelu BiH predstavlja ozbiljno upozorenje za bh. diplomatiju.
